De chemische industrie staat voor een ingrijpende verandering. Bedrijven moeten tegelijkertijd concurrerend blijven, verduurzamen en investeren in nieuwe technologieën. Dat vraagt niet alleen om technologische vernieuwing, maar ook om daadkrachtig leiderschap. Hoe maak je vandaag de juiste keuzes voor een markt die er over tien jaar anders uitziet? Volgens Astrid Boeijen, CEO van Brightlands Chemelot Campus, bevinden veel bedrijven zich precies op dat kruispunt. “Je moet vandaag, morgen en overmorgen tegelijk managen.”
Brightlands Chemelot Campus in Geleen is een innovatiecampus voor duurzame chemie, circulaire materialen en biomedische innovaties.
De urgentie om te verduurzamen neemt snel toe. Enerzijds door klimaatdoelstellingen en regelgeving, anderzijds door geopolitieke ontwikkelingen en de wens om minder afhankelijk te worden van grondstoffen uit andere delen van de wereld.
Volgens Boeijen groeit daardoor het belang van circulaire chemie. “De enige grondstoffen waarvan we zeker weten dat ze ook in de toekomst beschikbaar zijn in Europa, zijn de materialen die we zelf gebruiken en opnieuw kunnen inzetten. Daarom wordt recycling van plastics, textiel en batterijen steeds belangrijker.”
Waar recycling lange tijd vooral werd gezien als een duurzaamheidsvraagstuk, wordt het steeds meer een strategische keuze. Europese regelgeving stimuleert het gebruik van gerecyclede materialen, terwijl de beschikbaarheid en prijs van fossiele grondstoffen onder druk staan. “Overheden zetten in op twee doelen tegelijk: het behoud van een sterke chemische industrie in Europa en een grotere inzet van duurzame en gerecyclede grondstoffen. Die ontwikkelingen gaan hand in hand. De kunst is om die verandering in het juiste tempo plaats te laten vinden.”
“Hier werken bedrijven, onderzoekers en studenten samen aan de chemie van morgen.”
Nieuwe technologie ontwikkelen is één ding. Opschalen naar industriële productie is vaak de grootste uitdaging. Juist op dat punt speelt Brightlands Chemelot Campus een rol. Op de campus in Geleen werken circa 130 bedrijven, kennisinstellingen, onderzoekers en studenten samen aan innovaties op het gebied van duurzame chemie, circulaire materialen en biomedische toepassingen. Wat de campus bijzonder maakt, is de directe verbinding met het naastgelegen Chemelot Industrial Park.
“Ik gebruik niet snel het woord uniek, maar de combinatie van kennis, innovatie en industriële productie die hier samenkomt, is wel heel bijzonder. Daardoor kunnen bedrijven sneller ontwikkelen, testen en opschalen.”
Op de campus wordt gewerkt aan technologieën die de komende jaren hun weg naar de markt moeten vinden. Zo ontwikkelde het Brightlands Materials Center van TNO een innovatieve coating voor glas die gebouwen koel houdt in de zomer en warm in de winter, zonder extra energieverbruik. Ook wordt gewerkt aan nieuwe plasmatechnologieën die chemische processen kunnen verduurzamen en de afhankelijkheid van fossiele grondstoffen verminderen.
Een belangrijke kracht van de campus is het samenbrengen van partijen uit verschillende delen van de waardeketen. De campus biedt toegang tot onderzoeksfaciliteiten, pilot plants, kennisinstituten en financieringsnetwerken. Dat verlaagt voor bedrijven de drempel om nieuwe technologieën te ontwikkelen en te testen.
“Innovatie ontstaat doordat mensen met elkaar in gesprek raken en ontdekken dat ze samen een probleem kunnen oplossen. Bedrijven hebben kennispartners nodig, startups zoeken toegang tot productiefaciliteiten, grote ondernemingen willen sneller nieuwe technologieën testen en financiers zoeken projecten met schaalpotentie. We brengen partijen actief met elkaar in contact. Innovatie ontstaat vaak doordat verschillende perspectieven samenkomen. Iemand ziet een probleem, een ander heeft de technologie en een derde partij kent de markt.”
“De vraag is niet of de industrie een toekomst heeft, maar hoe we ervoor zorgen dat die toekomst duurzaam, innovatief en concurrerend is.”
De transitie naar circulaire chemie vraagt niet alleen om technologie, maar ook om leiderschap. Voor gevestigde chemiebedrijven draait de uitdaging vaak om het juiste tempo van verduurzaming. Hoe investeer je in nieuwe technologie zonder je concurrentiepositie te verliezen? Wanneer stap je in nieuwe markten? En hoe houd je draagvlak binnen de organisatie?
Dat vraagt volgens haar om een brede blik. Bedrijven moeten tijdens de transitie concurrerend blijven, maar mogen daarbij de ontwikkelingen in de markt niet uit het oog verliezen. “Leiders in de chemie moeten vandaag, morgen en overmorgen tegelijk managen,” zegt Boeijen. “Je moet de vaardigheid hebben om alle klavieren tegelijkertijd te bespelen. Je moet zorgen dat je bedrijf vandaag goed draait, terwijl je tegelijkertijd investeert in innovaties voor de toekomst.”
Naast technologie en leiderschap blijft talent een bepalende succesfactor voor de toekomst van de sector. Het is dan ook niet meer dan logisch dat Brightlands Chemelot Campus hierin een sterke positie heeft, met de Universiteit Maastricht als één van de oprichters en aandeelhouders van de campus. Die nauwe verbinding met kennisinstellingen, van universiteiten en hogescholen tot mbo-opleidingen, vormt de basis voor een sterke kennis- en talentinfrastructuur. Binnen een straal van honderd kilometer bevinden zich meerdere onderwijsinstellingen. Jongeren willen graag bijdragen aan oplossingen voor maatschappelijke uitdagingen. Studenten werken hier aan echte vraagstukken uit het bedrijfsleven en ze zien direct welke impact ze kunnen maken. Andersom komen bedrijven vroegtijdig in contact met talent.
Volgens Boeijen staat één ding vast: Europa heeft ook in de toekomst een sterke chemische industrie nodig. “We blijven afhankelijk van materialen die door de chemische sector worden gemaakt. De vraag is niet of die industrie een toekomst heeft, maar hoe we ervoor zorgen dat die toekomst duurzaam, innovatief en concurrerend is. Goede randvoorwaarden zijn daarbij essentieel, zoals een level playing field, passende regelgeving en blijvende investeringen in innovatie. Juist daarom is het belangrijk dat innovatie, industrie en talentontwikkeling dicht bij elkaar georganiseerd zijn. Dan kunnen we de chemie van de toekomst hier in Europa blijven ontwikkelen en produceren.”
Utrechtseweg 49, 1213 TL Hilversum
+31 (0)343 44 48 68 | contact@lodiersenpartners.nl
